Pff, het is niet te doen! Waarom de hitte je zo uitput (en hoe je zelf de knop omzet)

Je kent het wel. Je stapt naar buiten en de warme, benauwde lucht slaat je als een deken in het gezicht. Je hoeft alleen maar even op de fiets naar de supermarkt, maar voordat je de straat goed en wel uit bent, breekt het zweet je al uit. Je trapt stug door, je schouders trekken ongemerkt wat op en zonder dat je het doorhebt, gaat je mond een stukje open.

“Pff, wat is het toch benauwd,” zucht je, terwijl je nog een keer flink inademt.

Eenmaal thuis plof je op de bank. Je hebt het gevoel alsof je net een marathon hebt gelopen, in plaats van een simpel rondje om boodschappen. Je benen voelen zwaar, je bent loom, futloos en je hebt het stikheet. Klinkt herkenbaar?

We geven bijna altijd de schuld aan de hoge temperaturen. Maar als je in zo’n situatie goed oplet, is er eigenlijk iets heel anders aan de hand: je ademhaling draait onbewust overuren.

De onzichtbare stress van een zucht Wat we massaal doen als we het warm hebben, is groter, sneller en hoorbaarder gaan ademen. Vaak met de mond half open, op zoek naar extra lucht om af te koelen. Het klinkt logisch, maar voor je lijf is het funest.

Door zo te ‘puffen’ en groot te ademen, blaas je namelijk te veel koolzuurgas (CO2) uit. En hier zit de crux: zonder de juiste hoeveelheid CO2 in je systeem, kan je bloed de zuurstof niet goed loslaten om het aan je spieren, cellen en organen te geven. Je hapt wel naar lucht, maar het komt niet aan op de plekken waar je het nodig hebt. Het resultaat? Je spieren verzuren sneller, je hartslag schiet omhoog en je zenuwstelsel springt in de stress-stand. Je lichaam moet ineens keihard werken en jij voelt je die oververhitte, uitgebluste versie van jezelf.

Je ingebouwde airco aanzetten Wat als je het morgen, wanneer de zon weer ongenadig hard brandt, eens anders aanpakt?

Stel, je stapt weer op die fiets. Je voelt de hitte, en je merkt de neiging op om je mond open te doen en zwaarder te gaan ademen. Precies op dat moment doe je één simpele, maar cruciale ingreep: je sluit je mond.

Je brengt je aandacht naar je buik en je gaat heel rustig door je neus ademen. Je neus is namelijk niet zomaar een reukorgaan; het is je persoonlijke, ingebouwde airconditioning. Hij filtert de lucht en brengt deze op de juiste temperatuur voordat het je longen bereikt.

Meteen merk je dat je ademhaling zachter en trager wordt. Omdat je weer lichter ademt, herstelt de balans tussen zuurstof en koolzuurgas zich. Je zenuwstelsel krijgt het sein: ‘alles is oké, we hoeven niet te vluchten voor de hitte’. Je hartslag zakt. Ineens voelt diezelfde fietstocht een stuk lichter en kom je met veel meer energie (en een stuk minder bezweet) aan bij de supermarkt.

Dus de volgende keer dat de mussen van het dak vallen en je snakt naar verkoeling: mond dicht, neus open, en adem licht. De beste klimaatbeheersing draag je gewoon altijd bij je.